1️⃣ Vọng tưởng là gì?

Vọng tưởng là:
👉 những ý nghĩ khởi lên trong đầu
👉 những dòng suy nghĩ liên tục
👉 những câu chuyện tự nói trong tâm

Ví dụ:

• “Sao họ lại nói vậy?”

• “Giá mà lúc đó mình khác đi…”

• “Mình phải làm gì tiếp theo?”

• “Không được yếu đuối như vậy…”

Tất cả những thứ đó đều là ý niệm sinh–diệt,→ đến rồi đi
→ không đứng yên

👉 Tất cả đều gọi chung là vọng tưởng.

2️⃣ Vọng không có nghĩa là xấu hay là tội.

Nó chỉ có nghĩa là:

Không thật – không phải bản thể.

• Ý nghĩ đến rồi đi

• Không đứng yên

• Không bền – luôn thay đổi

• Không tự chủ

• Không phải lúc nào cũng đúng

👉 Vì vậy gọi là vọng
👉 Để phân biệt với chân – cái không sinh không diệt.

3️⃣ Vọng tưởng ≠ sai trái

Điểm này rất quan trọng, nhiều người hiểu nhầm.

• Có vọng tưởng → không có lỗi

• Không cần diệt, không cần ghét, không cần đè

• Chỉ cần thấy nó là vọng

👉 Khổ không phải vì có vọng tưởng
👉 Khổ vì nhầm vọng tưởng là mình

4️⃣ Vậy chân tâm nằm ở đâu?

Ngay tại đây 👇

Có một cái đang biết:

• Biết ý nghĩ khởi lên

• Biết ý nghĩ chạy

• Biết ý nghĩ biến mất

👉 Cái đang biết đó
= chân tâm / cái biết / cái thấy

Nó:

• Không nói

• Không bình luận

• Không cần chứng minh

Chỉ biết.

👉 Vọng tưởng = cái bị biết
👉 Chân tâm = cái đang biết vọng tưởng

5️⃣Pháp Phật không dạy diệt vọng tưởng –

mà dạy đừng để vọng tưởng làm chủ**

Có một hiểu lầm rất phổ biến trong thực hành Phật pháp:

Tu là để không còn vọng tưởng.

Hiểu lầm này không chỉ khiến người học mệt mỏi,
mà còn vô tình đẩy họ ra xa điều Phật muốn chỉ.

Thực ra, nếu đọc kỹ kinh điển và quan sát trải nghiệm thật của chính mình, ta sẽ thấy:

Phật chưa từng dạy “đừng có vọng tưởng”.
Phật dạy: đừng để vọng tưởng sai sử.

Hai điều này hoàn toàn khác nhau.

6️⃣ “Vọng tưởng làm chủ” nghĩa là gì?

Vọng tưởng làm chủ khi:

• nó ra lệnh → ta làm theo

• nó kể chuyện → ta tin

• nó phán xét → ta đồng ý

Lúc đó:

• ý nghĩ = chủ

• mình = bị dắt

Vọng tưởng không làm chủ khi:

• nó khởi → được biết

• nó nói → được nghe

• nó tan → không giữ

Không cần đánh.
Không cần đuổi.
Không cần sửa.

👉 Chỉ cần không đưa nó lên ghế chủ tọa.

7️⃣ “Vì sao người tu hay khổ vì vọng tưởng?

Bởi vì ở giai đoạn đầu, hầu hết chúng ta:

• đồng nhất mình với ý nghĩ

• nghĩ sao → tin vậy

• buồn sao → trở thành như vậy

Ý nghĩ khởi lên là:

“Tôi đang nghĩ”

Cảm xúc đến là:

“Tôi đang buồn”

Không có khoảng cách.
Không có người thấy.
Chỉ có bị kéo đi.

Trong trạng thái này, khi nói:

“Đừng để vọng tưởng làm chủ”

thì người nghe thường hành:

“Vọng tưởng không sao, miễn đừng để nó làm chủ”

Nhiều người sẽ:

• hiểu bằng trí

• rồi tạo ra một cái ‘tôi tỉnh thức’ mới

• tinh vi hơn, nhưng vẫn là ngã

Thế là:

• diệt được một lớp

• mọc ra một lớp khác 👉 Đây chính là cái bẫy “tôi tỉnh thức”

8️⃣ Vậy Phật pháp rốt ráo là gì?

Khi thực hành chín dần, một lúc nào đó sẽ có một chuyển động rất nhỏ nhưng rất sâu:

👉 Vọng tưởng vẫn khởi.
Nhưng không còn mặc định là “tôi”.

Buồn đến → biết buồn đang có
Sợ đến → biết sợ đang khởi
Ý nghĩ chạy → biết ý đang chạy

Không đè.
Không chạy.
Không sửa.

Chỉ thấy.

Đây không phải là một trạng thái cao siêu,
mà là một sự không đồng nhất rất tự nhiên.

9️⃣Khi

người đã sẵn sàng,
có thể nói rất gọn:

Đừng diệt vọng tưởng.
Chỉ cần đừng để nó thay mình sống.

Vọng tưởng:

• khởi → cứ khởi

• diệt → cứ diệt

Chỉ có một điều cần rõ:

Nó không phải là mình.

 Nếu bạn từng:

Nếu bạn từng:

• cố “tu cho không nghĩ”

• mệt vì “đầu không chịu yên”

• tưởng mình làm sai

Thì có lẽ,
bạn không sai.

Chỉ là bạn đang được dẫn đi đúng tiến trình.

Khi đủ thấy,
không cần diệt.
Không cần giữ.
Không cần gọi tên.

Tâm tự sáng khi không còn ai cố làm cho nó sáng.